Zmierzch bożyszcz. Potrawka z Nietzschego (I)

Friedrich Nietzsche, 1862

Friedrich Nietzsche, 1862

Istnieje znacznie więcej bożyszcz, niż bylibyśmy w stanie podejrzewać.

* * *

Arystoteles zwykł mniemać, iż trwanie w samotności jest uwarunkowane wyłącznie istnieniem w postaci zwierzęcej, bądź nad-istnieniem w roli Boga. A gdybyż zespolić te casusy i egzystować jako filozof?

* * *

Dzikość jest niezłą formą wytchnienia od duchowości.

* * *

Najistotniejsza zasada miłości bliźniego: Najpierw pomagasz sobie samemu, potem spostrzegasz ze zdumieniem, jak licznie tobie pomagają inni.

* * *

Max Ernst: Europa po deszczu

Max Ernst: Europa po deszczu

Szukając nazbyt usilnie istot wielkich, znajdujesz cienie ideałów.

* * *

Zwątpienie co do sensu egzystencji, znużenie życiem w jego widzialnych aspektach i chorobliwa melancholia, są jawnym piętnem myśliciela.

* * *

Mędrzec – schyłkowy archetyp ludzkości.

* * *

Max Ernst, ---

Max Ernst, —

Wartość życia nie może zostać należycie oceniona ani przez istotę żywą ani zmarłą. Żywy nie potrafi się zdobyć na obiektywność, ponieważ jest stroną, o ile nie przedmiotem sporu, a w żadnym razie jego sędzią. Martwy – z oczywistych powodów.

* * *

Prawo jednostki do istnienia należy wymusić siłą. W przeciwnym razie nie ma ono żadnej korzyści.

* * *

Skoro popęd stał się tyranem, czas wymyślić jego naturalną przeciwwagę.

* * *

Max Ernst: Cecylia

Max Ernst: Cecylia

Dekadencja – konieczność powściągania przyrodzonych instynktów.

* * *

Zmysły nie kłamią. Zmysły przeczą oczywistości.

* * *

Złudzenia i wiara w lepszą przyszłość są policzkiem wymierzonym życiu obecnemu. Są wyrafinowaną formą zemsty na nim.

* * *

Zaatakować namiętności u samych ich korzeni, to zaatakować życie u samych jego korzeni”.

* * *

Uduchowienie wrogości nie jest sprzeczne z prawem miłości bliźniego. Polega ono na dogłębnym zrozumieniu waloru posiadania wrogów, i jako takie jest podniesieniem egzystencji na poziom wyższy.

* * *

Max Ernst:, ---

Max Ernst:, —

Inteligencja – (w domyśle) kasta myślicieli. Czy nasza inteligencja, o ile takowa w ogóle istnieje, jeszcze myśli? Czy dzisiaj świadomie kultywuje się ducha? Czy może jest się nim znudzonym i nie wyraża wobec niego pokory? Sprawy ducha zostały strawione przez rentowność.

* * *

Sprawowanie władzy jest nad wyraz kosztowne – władza wyjaławia z cennych myśli.

* * *

Państwo i kultura – nieprzejednani antagoniści.

* * *

Max Ernst: Trwałość pamięci

Max Ernst: Trwałość pamięci

Wyrafinowanie i podziw dla piękna nigdy nie stanie się udziałem wielu. „Piękno należy do niewielu” (Horacy).

* * *

Pospolitość nie jest prostym brakiem duchowości. To niezdolność oparcia się najbardziej podrzędnym instynktom ciała. Konieczność fizjologicznej reakcji na instynkt.

* * *

August Comte: Kapłan pozytywizmu, który „chciał zaprowadzić swoich Francuzów do Rzymu okrężną drogą nauki’.

* * *

Upojenie jest warunkiem sine qua non okrucieństwa.

* * *

Idealizowanie jest zadawaniem gwałtu rzeczom martwym. Zmuszaniem ich do tego, aby przybrały się w nasz kostium. Aż zaczną przemawiać naszym głosem.

* * *

Max Ernst, ---

Max Ernst, —

Sztuka jest przymusem przekształcania codzienności w wieczność.

* * *

W sztuce człowiek rozkoszuje się sam sobą jako doskonałością.

* * *

Poczucie silnej wiary jest adekwatne do poczucia niezdolności uwierzenia.

* * *

Max Ernst, ---

Max Ernst, —

Człowiek nowoczesny stał się takim hedonistą, że nie dopuszcza pewnych występków. Wymierają one na skutek jego lenistwa i braku woli, a nie przyrostu moralności.

* * *

Instynkt samozachowawczy – instynkt nieustannego poszerzania siebie.

* * *

Prostolinijność, konsekwencja i jednoznaczne trzymanie się reguł, są w naszych czasach doskonałym przyczynkiem do kompromitacji społecznej.

* * *

Nic nie jest bardziej niegustowne od wyrodniejącego człowieka.

* * *

Max Ernst, ---

Max Ernst, —

Zdeprecjonowanie bytu do trwania pozbawionego aktów woli, jest największym „fałszerstwem psychologicznym” w dziejach.

* * *

Prawdziwy artysta ukazuje stan, w którym odsłania się bez trwogi wobec marności egzystencji. Wielbi tragedią swoje istnienie.

* * *

Gościnność nie wpuszcza w swoje progi ludzi przypadkowych.

* * *

Max Ernst, ---

Max Ernst, —

Gadatliwość jest oznaką niedostatecznej samooceny. Nasze uczucia nie są gadatliwe. Nie mogą same siebie komunikować mimo najszczerszych chęci. Po prostu brak im słów.

* * *

Mówienie jest wyrażaniem pogardy wobec tego, co ponadprzeciętne, niepojęte, nieprzekazywalne. Jest słownym sprostytuowaniem innej rzeczywistości.

* * *

Bezosobowość jest najbardziej bezspornym kryterium naszych czasów.

* * *

Nietzsche przytacza pewien ustęp z obrony pracy doktorskiej:

– Jakie jest zadanie wszelkiego szkolnictwa wyższego?

– Uczynić z człowieka maszynę.

* * *

Max Ernst, ---

Max Ernst, —

W tejże dyspucie jest jeszcze przedni fragment o kondycji namaszczonego urzędnika. Otóż wszystko wskazuje na to, iż ucieleśnia on ideał perfekcyjnego człowieczeństwa, zaś filozofią oddającą najtrafniej ów stan rzeczy, jest rutynowy moralitet Kanta: „urzędnik państwowy jako rzecz sama w sobie, ustanowiony sędzią nad urzędnikiem państwowym jako zjawiskiem”.

* * *

Jedyną formą wytchnienia w epoce pracy jest umiejętność czystego wariactwa.

* * *

Wrażliwość – maszyna subtelnego geniuszu pracująca pełną parą.

* * *

Max Ernst, ---

Max Ernst, —

Każdy człowiek obrazuje wyłącznie etap wstępującej bądź zstępującej linii życia. Innej opcji nie ma.

* * *

Użalanie się nad życiem przydaje mu osobliwego uroku, które czyni je omal znośnym.

* * *

Skoro ja jestem kanalią, to ty również się nią stań. Oto wspaniała pobudka rewolucji.

* * *

Winą za marne samopoczucie i bezsens życia można obarczyć albo siebie, albo innych ludzi. To pierwsze czyni ciebie chrześcijaninem, to drugie – żądnym zemsty rewolucjonistą.

* * *

Max Ernst, Horda

Max Ernst, Horda

Zemsta jest przejawem szczególnej potrzeby rozkoszy.

* * *

Sąd Ostateczny jest rewolucją odsuniętą w czasie. Rozstrzygnięciem, na które oczekujemy ze wzrastającym zniecierpliwieniem.

* * *

Nieposzukiwanie własnej korzyści jest rozpaczliwym przyznaniem się do winy, iż tej korzyści nie potrafi się znaleźć.

* * *

Max Ernst, ---

Max Ernst, —

Stwierdzenie, iż nie jest się niczego wartym, jest egoizmem. Przekonanie, że świat nie jest nic wart – altruizmem.

* * *

Eutanazja – prawo do śmierci naturalnej, która jest śmiercią nienaturalną.

* * *

Usunięcie się od życia jest największym darem, jaki można sprawić życiu.

* * *

Istotą walki z pesymizmem jest uśmiercanie pesymistów.

* * *

Pesymizm nie wzmaga dekadencji epoki; on jest jej czystym przejawem.

* * *

Max Ernst, Las

Max Ernst, Las

Na pesymizm zapada się jak na dżumę – będąc do niego już predestynowanym.

* * *

Polityczna poprawność jest niemożliwością dokonania wyboru pomiędzy byciem chorym a pielęgniarzem.

* * *

Równość jest rozpaczliwą próbą zniwelowania otchłani pomiędzy jednostkami.

Nietzsche: „Doktryna równości! Wszelako nie ma bardziej trującej trucizny: wydaje się bowiem, że głosi ją sama sprawiedliwość, gdy tymczasem jest ona końcem sprawiedliwości”.

* * *

Max Ernst, ---

Max Ernst, —

Uczciwość jest towarem niezwykle rzadkim wśród moralistów.

* * *

Życie wyłącznie dniem dzisiejszym nie jest oznaką wyzwolenia, lecz nieodpowiedzialności.

* * *

Geniusz przejawia się w radosnym roztrwanianiu siebie.

* * *

Człowiek wyrodnieje, gdy to, co potrafi najudatniej, co by z miłością bez przerwy czynił, musi spełniać w ciągłym napięciu, ukradkiem i tajemnie. Ponieważ jego naturalny instynkt naraża wiecznie na niebezpieczeństwo i nieszczęścia, poczynają się zwracać przeciw niemu uczucia – odczuwa je już jako fatum.

Takie są skutki zanurzenia jednostki w rasie zmurszałej, zastygłej i oswojonej. Czuje się ona napiętnowana, nie dlatego, że jest tak odbierana z zewnątrz, ale że sama odczuwa dystans, który oddziela ją od pospólstwa.

* * *

Max Ernst, ---

Max Ernst, —

W epoce nierealistycznej być realistą, oto jest wyzwanie.

* * *

Instytucje liberalne przestają być takimi z chwilą ich powstania. Liberalizm jest zrakowaciałą tkanką wyrosłą na ciele wolności. Jest tyranią posłusznego poddaństwa. Upośledza wolę, pogwałca męstwo, kreuje małostkowość i tchórzostwo. Wspomaga nieodpowiedzialność oraz grupowy hedonizm.

Nietzsche: „Liberalizm po niemiecku – zezwierzęcenie stada”.

Człowiek niepodległy jest wojownikiem, powołanym do przezwyciężania trudów życia. Do ustawicznego stawania się sobą. Jest to także gotowość na to, aby – jak nauczał śp. Paweł VI – być tym, kim się właśnie stajemy, albo – jeszcze lepiej – stawać się tym, kim właśnie jesteśmy. Aby być sobą głębiej, lepiej, wyżej i piękniej; w każdym razie być w sposób bardziej świadomy. By nieustannie przekraczać siebie… „Gotowe jest moje serce, Boże, gotowe serce moje” (PS. 56).

Max Ernst, Niech żyje miłość

Max Ernst, Niech żyje miłość

Tymczasem walka o liberalizm wiedzie ku postępowaniom nieliberalnym.

* * *

Aforyzm jest kwintesencją rzeczywistości. Jest realnością skondensowaną do granic przyzwoitości.

* * *

Dlaczego niestrudzenie piszę po polsku, skoro we własnej ojczyźnie nie jestem czytany?

Nietzsche: „Ale któż zresztą wie, czy choćby pragnę by mnie dziś czytano”?

© Andrzej Osiński

Reprodukcje z Internetu

Published in: on 30 Maj 2012 at 8:20  Dodaj komentarz  
Tags: ,

The URI to TrackBack this entry is: https://andrzejosinski.wordpress.com/2012/05/30/zmierzch-bozyszcz-potrawka-z-nietzschego-i/trackback/

%d bloggers like this: