Bezsilność tego świata

Pieter Brueghel Starszy: Triumf śmierci

Pieter Brueghel Starszy: Triumf śmierci

Nie rozumiemy, co działo się w sumieniach ludzi dawnych epok, jak straszliwa toczyła się w nich walka, i że sumienie zabijało, co jest pewnością, gdyż dawni ludzie posiadali to, co my tracimy nieugięcie w miarę rozwoju naszych władz krytycznych: poczucie winy.

***

Prawda wyrażona w słowach brutalnych i prostackich zmienia swój wygląd diametralnie. Ale bo przyzwyczajamy się do prawdy tylko własnej, zrodzonej w cichych krużgankach myśli, i oswojonej według potrzeb.

Tak pojęta prawda nie sprawia żadnego bólu do czasu, kiedy za sprawą słów nieszczęsnych i niebanalnych, i drapieżnych, przemienia się w coś zaborczego i groźnego, coś, co kaleczy ostrym kantem.

***

Pieter Brueghel Starszy: Zabawy chłopskie (fr.)

Pieter Brueghel Starszy: Zabawy chłopskie (fr.)

Nasze wychowanie, nasze pocieszne sądy, wymuszone globalizacją i manią oświecania, pozbawiają nas prostej wiary, a wykorzeniwszy ją ze szczętem, nie dają w zamian nic.

Czy jesteśmy skutkiem tego szczęśliwsi? Czy bodaj bardziej inteligentniejsi? Odpowiedź staje się sama przez się.

Antoni Czechow: „Pomiędzy >Bóg jest< i >Boga nie ma< leży całe ogromne pole, które przemierza z wielkim trudem mędrzec prawdziwy. Człowiek współczesny zaś zna tylko jedną z tych dwóch skrajności, to, co znajduje się pomiędzy nimi, jest dlań nieciekawe, toteż zazwyczaj nie wie on nic lub bardzo mało”.

***

Paul Claudel szafuje wizją proroka Zachariasza, który spostrzega unoszący się w przestworzach zwój pergaminu długi na dwadzieścia łokci, a szeroki na dziesięć. I autor „Zwiastowania”, widząc jakie przekleństwo bakcyl ów rozsiewa po całej ziemi, niedwuznacznie daje do zrozumienia, iż jest to „zła prasa”.

Pieter Brueghel Starszy: Zabawy chłopskie (fr.)

Pieter Brueghel Starszy: Zabawy chłopskie (fr.)

Wydaje mi się, że można na chybił trafił otworzyć dziesięć wysokonakładowych gazet, i poprzez różne te głosy, usłyszeć w rezultacie monotonny pomruk ludzkości – o jakże jest ona męcząca!

Ten wiecznie płynący strumień słów, te standardowe pozy smutku, ta nieprawdziwie głupia radość, śmiesznie niezgrabna i nużąca. Jakże pragnąłbym to oddalić!

***

Ilekroć odchodzi ktoś z tych, co patrzyli, jak się rodzimy i jak wzrastamy, tracimy nasze życie wraz z nim, a raczej umiera pewien znany mu aspekt naszej osoby.

***

Pieter Brueghel Starszy: Lipiec

Pieter Brueghel Starszy: Lipiec

W rozpacz tej chwili wdarło się życie, i wdarła śmierć; tkwią tu splątane, obcując ze sobą ostrożnie przez cienką warstwę oddzielającą, której alabastrowa półprzejrzystość staje się coraz mniej realna.

I oto świat przemienia swe żywioły, i zaczynam poruszać się w tym pozbawionym barwy tiulu, aż spostrzegam, że między życiem a cichą śmiercią nie ma już żadnej złudnej przegrody, i może nigdy nie istniała, gdyż życie ducha jest już wszędzie.

I widzę, że wcale nie rozumiemy bytu, gdyż we wszystkim, co nas otacza, co nas zadławia i nurtuje, tkwi jakiś fałsz.

Wszystkie nasze starania, wszystkie trudy, mają na celu dostatek i zachowanie tego ciała, co jest szaleństwem tak pewnym jak myśl, iż nasze szczęście zależy od rozważnego stanu naszej odzieży.

I cała cywilizacja krwawi, gdyż jest wzniesiona i skoncentrowana wokół zatrważającej myśli, że jeżeli ciało jest szczęśliwe, jeżeli święci swoje triumfy, panują pokój i harmonia.

Pieter Brueghel Starszy: Listopad

Pieter Brueghel Starszy: Listopad

Ale to wzdyma trąd zwątpienia, i potęguje nieprawości. I oto światu grozi koszmar, bo już utracił był tę wiedzę, że jego szczęście tkwi równocześnie w nim samym i poza nim.

***

Julien Green: „Najczystsza woda, zmieszana z pyłem, zawsze da tylko błoto”.

Dusza i ciało nie są tak rozdzielone, jak pragnęlibyśmy przypuszczać. Ciało nie przynależy tylko do ziemi, tak samo jak dusza ma żywe oczy, które pozwolą się oczarować i smukłe uszy, które wchłaniają głosy świata.

***

Pieter Brueghel Starszy: Sierpień

Pieter Brueghel Starszy: Sierpień

Ludzkość mieści się bez trudu w umyśle jednej istoty, gdyż każdy z nas sam w sobie nosi całą ludzkość.

***

Czy domyślamy się bodaj duchowego spustoszenia, w jakim pędzimy zgubny żywot? Czy w katechizmie katolickim, jaki usilnie studiujemy, jest choćby jeden artykuł, z którym nasze wierzenia pozostawałyby w zgodzie?

Staliśmy się tak kuriozalnie trudni i tak straszliwie rozgarnięci…

***

Odnoszę wrażenie, iż na wyrażenie pewnych zjawisk pozostało nam już tylko martwe milczenie.

Pieter Brueghel Starszy: Wesele chłopskie

Pieter Brueghel Starszy: Wesele chłopskie

Antoni Czechow: „Lepiej jest zginąć z rąk durnia niźli doczekać się od niego pochwały”.

***

Czyż ludzkie życie nie staje się częstokroć podobne wyrafinowanej i tragicznej zabawie, której reguły pozostają nam nieznane?

***

Życie ludzkie jest stanowczo za krótkie, by mogło przyjąć przeznaczenie. Jest ono niczym urywek monotonnego, starożytnego napisu, z którego przekazuje nam ledwie ułamek, niejednoznaczny i nieczytelny w pewnych partiach. Istnieje on niesamodzielny i uwiązany, popychany do przodu w kruszejącym gwałtownie murze, dławiony przez inne ustępy, odradzający się wieczyście i po omacku dążący do celu.

***

Pieter Brueghel Starszy: Kaleki

Pieter Brueghel Starszy: Kaleki

Ileż nierozwagi mieści się w naszych modlitwach, i jakże często powinniśmy się obawiać, że zostaniemy wysłuchani!

***

Życie ludzkie jest bezcenne i przelewając krew jednego człowieka, przelewamy w istocie krew ludzkości.

***

Cóż może być bardziej dramatyczne do zniesienia, jak cierpienie, o które nie możemy obwiniać losu, i które ściągnęliśmy na siebie własnym błędem?

***

Czyż człowiek gasnący z głodu i pragnienia, uśmierzy je nikłym wspomnieniem wody, której się napił w przytomności?

***

Pieter Brueghel Starszy: Taniec chłopski

Pieter Brueghel Starszy: Taniec chłopski

Nasze oczy są łańcuchem tego wielkiego objawienia, które nigdy nie jest nam ukazane w całości, i najczęściej upośledzenie naszej pamięci albo tajemniczy zamysł natury, sprawiają, że nawet jego pojedyncze ogniwa rozpadają się na cząstki jeszcze mizerniejsze, których nie sposób już rozeznać.

***

Nasze przeznaczenie jest nakreślone w gwiazdach, ale one nie zmuszają nas, abyśmy się im podporządkowali.

Benedykt XVI: „W chwili, w której trzej królowie, prowadzeni przez gwiazdę, adorowali nowego Króla Chrystusa, nastąpił koniec astrologii, gdyż od tej pory gwiazdy poruszają się po orbitach wyznaczonych przez Chrystusa”.

***

Pieter Brueghel Starszy: Taniec chłopski

Pieter Brueghel Starszy: Taniec chłopski

Ileż pompatycznych i pretensjonalnych rad udziela nam życie, pragnąc nas od siebie oderwać!

Życie ma rękę nader ciężką i nie gardzi burleskowymi efektami. „Jest to pisarz pozbawiony finezji i ma geniusz, i to potężny, ale ani za grosz talentu” (J. Green).

***

Umieramy trzykrotnie: po raz pierwszy opuszczamy nasze ciało, po raz wtóry – serca tych, którzy darzyli nas jakimś uczuciem i zwyciężyli nasze istnienia, a po raz trzeci – opuszczamy ich pamięć, która jest grobem ostatnim i najzimniejszym.

***

Pieter Brueghel Starszy: Szkoła rysunku

Pieter Brueghel Starszy: Szkoła rysunku

Ilekroć na świat przychodzi dziecko, kiedy rozkwita nowe życie, stanowi ono nie jedno, lecz sumę tysiąca istnień, które dochodzą do głosu wraz ze swymi niespełnionymi marzeniami, udręczeniami, niepokojem, wraz z niezbywalną raną miłości.

***

To, co odnajdujemy, znajdujemy wyłącznie dzięki temu, że inni szukali już przed nami, przez nas i dla nas, i błędną rzeczą jest uciekanie się do ezoteryzmu, by wytłumaczyć tę zależność.

Złożoność każdego z nas jest bez wątpienia bardziej nieprzenikniona niż się zazwyczaj o tym sądzi: żywi czy zmarli, płacimy jedni za drugich i nawet nasz egoizm nie jest skuteczną ochroną przed przenikaniem innych istnień, które nas poprzedziły na drodze życia, i które kiedyś przyjdą po nas, jak elementy tych samych puzzli, sporządzone zawczasu w niedościgłym warsztacie Boga.

© Andrzej Osiński

Advertisements
Published in: on 10 lipca 2012 at 10:43  Dodaj komentarz  
Tags: ,

The URI to TrackBack this entry is: https://andrzejosinski.wordpress.com/2012/07/10/bezsilnosc-tego-swiata/trackback/

%d blogerów lubi to: