O rozkoszy, jaką daje prawdziwa filozofia

Piero della Francesca: Biczowanie

Piero della Francesca: Biczowanie

Boecjusz z Dacji: „Nie należy więc czynić tego, co robią niektórzy złośliwi, którzy po to zabierają się do studiowania filozofii, żeby wynaleźć racje sprzeciwiające się w czymkolwiek prawdzie wiary chrześcijańskiej. Twierdzą oni bowiem, że chrześcijanin jako chrześcijanin nie może być filozofem, bo wiara zmusza go jakoby do odrzucenia założeń filozofii. To właśnie jest fałszywe”.

I.

Każdy rodzaj istnienia dysponuje jakimś najwyższym jedynie mu dostępnym dobrem, a jako, że człowiek jest istnieniem par excellence, wobec tego i jemu takowe dobro przysługuje, nie zaraz w sensie absolutnym, gdyż przymioty właściwe rasie ludzkiej zawżdy mają swój kres i nie sięgają w nieskończoność, lecz dobro przypisane człowiekowi i wyznaczane przez jego najtęższą władzę. A władzą tą jest rozum i intelekt, a nie – jak to ujął Boecjusz z Dacji – „dusza wegetatywna”, właściwsza raczej roślinom, ani tym bardziej „dusza zmysłowa”, która należy do świata zwierząt.

Apostoł, Sainte Chapelle, Paryż

Apostoł, Sainte Chapelle, Paryż

Tak więc intelekt i wypływające z niego poznanie rozumowe jest podstawową władzą człowieka, która kieruje życiem ludzkim tak w dziedzinie poznania, jak i w działaniu, w aktywności, a ci, którzy tego nie pojmują, „powinni czuć, że podobni są w tym do roślin i uznać, że są niegodni tego, by ktoś z nimi dyskutował” (Boecjusz z Dacji). Należy także ubolewać nad tymi, którzy opanowani poprzez rozkosze zmysłowe, zaniedbują pryncypia duchowe, nie osiągając w ten sposób dóbr przewidzianych dla ducha.

Intelekt zatem pełni funkcję dwojaką, służąc teoretycznemu poznaniu oraz działaniu praktycznemu. Najwyższym dobrem, jakie jest dostępne dzięki temu pierwszemu, jest bez wątpienia słodycz prawdy i delektowanie się nią. Albowiem jest tak, że poznawanie prawdy wzbudza w nas najwyższe zadowolenie i pożądanie zachwycania się jej niezwykłością, a im kto bardziej sprawniejszy i szlachetniejszy w jej poznawaniu, tym odczuwane przezeń zadowolenie większe. Taki ktoś z łatwością wzgardzi doświadczeniami natury zmysłowej, które w istocie są znikome i nie na wiele się przydają, a człowiek, który je wybiera, czuje się w nie coraz to bardziej uwikłany. (więcej…)

Published in: on 22 Sierpień 2012 at 9:37  Dodaj komentarz  
Tags: ,